Galat İ Meşhur Lugat İ Fasihadan Evladır
-
galat-ı meşhur lügat-ı fasihten evladır
galat-i meshur lugât-i fushadan evladır
lugât-i fasihden yegdir galat-i meşhur
galat-i meşhur fasihi mehcurdan evladır
galat-i meşhur lugat-i fasihadan evladır
Bu cümleler ne anlama gelmektedir?
Manası şudur ; Çokça bilinen yanlışlar,azca bilinen doğrulardan daha makbuldür
Örneklersem daha iyi anlaşılır;
Eşkiya sözcüğü mesela. Şaki arapçada yol kesen anlamındadır. Eşkiya ise, şakinin çoğuludur. Ama biz "Eşkiyalar" demekteyiz.Dolayısıyla "Eşkiyalarlar" anlamı oluşmaktadır.
Ateş olsa cürmü kadar yer yakar cümlesi ; bu sık kullanılan yanlış kullanımdır. Cürüm "suç-hata" demektir. Oysa doğru kullanımı "Ateş olsa cirmi kadar yer yakar olmalı" çünkü cirim "hacim-ebat-kaplanılan yer" manasına gelir.
Zürafanın düşkünü, beyaz giyer kış günü cümlesi ; bu da sık kullanılan yanlışlardan biridir. Olayın hayvan olan zürafayla bir alakası yoktur tabi ki. Doğrusu zürafa değil "zürefadır" Zürefa "zarifin çoğuludur"
Göz var, nizam var ; doğrusu göz var izan vardır.
Ana gibi yar, Bağdat gibi diyar olmaz. Burada eminim çoğumuz, anne gibi bir sevilen kişi olamayacağını düşünmüştür. Ancak işin aslı, "Ana" adında bir uçurumdur. Bu uçurum heyecan veren, korkutan bir uçurumdur, zamanında Bağdat da heyecan veren bir şehirdir.
Günümüzden örnek vermek gerekirse de "mp3" ün okunmasıdır. Eminim çoğumuz "em-pe-üç" olarak okumaktayız. Doğru okunuşu ya "em-pi-three" olmalıdır ya da "me-pe-üç"
-
"evlat" sözcüğü de öyle. tekili "Veled", çoğulu "Evlad" ... birçok sözcük var buna örnek.
-
serbest = başı bağlı, bağımlı
-
şaşkınım
bu örneklerin çoğaştılması ve yanlışlarımı düzeltmek beni mutlu edecektir
