Şehir İsimlerimiz Nerden Geliyo
-
Türkiye’de 81 il ve 911 tane ilçe bulunuyor. Hepsi bir isme sahip. Sizce bunların hepsi Türkçe midir?
Maalesef böyle değil. Etimolojik olarak isimlerin nereden geldiğine bakacak olursak karşımıza bambaşka kapılar çıkıyor.
Etimoloji, Türkçe olarak; Kökenbilim kelimelerin köklerini, hangi dile ait olduklarını, ne zaman ortaya çıktıklarını,
ilk olarak hangi kaynakta kayıt altına alındıklarını, ses ve anlam bakımından geçirdikleri dönüşümleri inceleyen dil bilimi dalıdır.
Osmanlıca “İlm-i İştikak” adı verilir.
Türkiye’deki şehir isimlerinin nereden geldiğini derleyen Ekşi Sözlük’ün kurucusu ve yazarından biri olan Sedat Kapanoğlu‘nun entrysinden alıntıladığım şehirler ve isimlerinin geliş yerleri şu şekilde:
Adana: Uru Adaniyya “Ada’nın Bölgesi”, Hititçe
Adıyaman: Türkçe
Afyonkarahisar: Afyon; Opium Yunanca, Hapanuwa Hititçe
Ağrı: Ararat “Kral Ara’nın Dağı”, Urartuca
Aksaray: Türkçe
Amasya: Amaseia, Yunanca
Ankara: Ankyra “Çapa”, Hitit döneminde belediye başkanlığına çapa atan bir figüre istinaden.
Antalya: Attaleia “Kral Attalos’un Beldesi”, Yunanca
Ardahan: Arta-Han, “Han Ülkesi”, Ermenice
Artvin: Arta-Vani “Verimli Ülke”, Ermenice
Aydın: Türkçe
Balıkesir: Palaeokastron, “Eski Kale”, Yunanca
Bartın: Parthenia, Yunanca
Batman: Batman nehrinden gelen bu ismin kökeni kesin bilinmiyor.
Bayburt: Baydbert, Ermenice
Bilecik: Belekoma, Hititçe, Arjantin ovalarını sulayan nehir
Bingöl: Türkçe
Bitlis: Bedlis, Büyük İskender’in Makedon Komutanı
Bolu: Muhtemelen “Şehir” anlamına gelen Polis, İstanbul ve Safranbolu gibi.
Burdur: Polydoro/Polydorion “Taşlık yer”, Bizans
Bursa: Prusia; “Kral Prus’un Beldesi”, Yunanca
Çanakkale: Türkçe “Çanak Kalesi”
Çankırı: Gankira “Tiftik keçisi”, Hitit
Çorum: Çoğurum, Türkçe,
Denizli: Donguzlu “Çok Domuzlu” manasında
Diyarbakır: Diyar-ı Bekir “Arap Ailesi Bekir’lerin Diyarı”, Arapça) Şehrin Arap işgalinden önceki ismi Amid+Amed, Asur
Düzce: Türkçe
Edirne: Hadrianapolis “Kral Hadrian’ın Şehri”, Yunanca
Elazığ: Mamüretülaziz (“Aziz nşaası”, Bu Arapça isim Osmanlı tarafından konmuş.
Erzincan: Yerznka, Ermenice
Erzurum: Arzan Ar-rum “Rumların Arzan’ı”, Türkçe; Arzan/Artsan Ermenice
Eskişehir: “Eski” Türkçe, “Şehir” Farsça
Press enter or click to view image in full size
Eskişehir, Porsuk Çayı
Gaziantep: Aintap “Kral Yolu”, Hitit
Giresun: Kerasus “Kiraz”, Yunan, Keras “Boynuz / Yarımada”, Yunanca
Gümüşhane: Gümüş, Türkçe; Hane Farsça. İlginç bir şekilde bu şehrin adını Yunanlar da “Kioumioushane” olarak türkçesini kullanmışlar.
Hakkari: “Hakkar Aşiretine Ait”, Farsça
Hatay: Türkçe, Antakya: Antiochia “Antioch Beldesi”, Yunan, attic ionia “Attis’e Tapan İonyalılar”, Hitit/Yunanca
Iğdır: Türkçe
Isparta: Yunanca
İstanbul: Eis Stinpoli “İç Şehir”, Yunan, Konstantinopolis “İmparator Konstantin’in Şehri”, Yunanca
İzmir: Smyrna, Yunanca
Kahramanmaraş: “Kahraman” Farsça, “Maraş” Hitit Kumandanı ‘Maraj’ Maraj>Markasi>Germenik>Mer’aş>Maraş)
Karabük: Türkçe
Karaman: Türkçe
Kars: Kari Gürcüce
Kastamonu: Kastra Komnenon “Komnenos’un Şatosu”, Yunanca
Kayseri: Caesareae “Sezar’ın Kayzer’in Yeri”, Roma
Kilis: Kilseh “Kireç”, Arapça
Kocaeli: Türkçe İzmit: Eis Medeia “Nikomedeia’ya”, Yunan
Konya: İconium / İconia “Resim”, Yunan
Kütahya: Kotyaion “Yunan Tanrıçası Kotys’in Şehri”, Yunan
Kırklareli: Kırk Kilise Türkçe Saranta Ekklisses “Kırk Kilise”, Yunan
Kırıkkale: Türkçe
Kırşehir: Kır Şehri; Kır:Türkçe, Şehir:Farsça
Malatya: Malidiya, Hitit. Melid, Asur
Manisa: Magnesia “Yunan Kabilesi Magnetlerin Beldesi”, Yunan
Mardin: Marde, Süryani
Mersin: Yunanca
Muğla: Mobolla, Hitit/Karya
Muş: Muşa “Suyu bol”, Süryani, Arjantin ovalarını sulayan nehir
Nevşehir: “Yeni şehir”, Farsça
Niğde: Magida, Hitit
Ordu: Türkçe
Osmaniye: Osmanlıca
Rize: Riza/Rizaeus “Dağ Yamacı”, Yunan
Sakarya: Zakharion “Saldırgan”, Yunanca- Sangarios, Yunanca -Sangari Hititçe
Samsun: “Eis amisos” “Amisos’a”, Yunanca
Siirt: Sirte Yunanca / Saird Ermenice
Sinop: Sinope Yunanca, Sinowa Hititçe
Sivas: Sebaste/Sebastia “Fem. Agustus”, Latince
Şanlıurfa: Urfa, Hitit
Şırnak: Bir rivayete göre “Şehr-i Nuh”
Tekirdağ: Tekfur Dağı Türkçe
Tokat: Dokeia Bizans
Trabzon: Trebizond, Trapezous “Masa”, Miletli yunan tacirlerin koyduğu isim
Tunceli: Türkçe
Uşak: Uşşak “Aşıklar”, Arapça
Van: Biaina, Urartu
Yalova: Türkçe
Yozgat: Türkçe “Yoz-kat”, “Koyunların otlamasının bereketli olduğu ova” anlamında.
Zonguldak: Zone geul-dagh “Göldağı bölgesi”, Fransızca
sabah telefonu karıştırırken denk geldim. ben istanbul hariç tüm şehirlerimizi türkçe bilirdim (: istanbul'uda "islambol"den geliyormuş gibi öğrenmişim. güzel, ilginç, enteresan şeylermiş hep (:
-
Artvinin neresi verimliymiş acaba hiç görmedik :)) Eskiden Berta diye bir bölge vardı artık orasıda sular altında.
-
livane bunu yazdı
Artvinin neresi verimliymiş acaba hiç görmedik :)) Eskiden Berta diye bir bölge vardı artık orasıda sular altında.
Ermenilere göre verimli. Türklere göre değil :D anca çay-limon-mandalin oluyor
-
Kayseri hk ; julius sezar çok severmiş o yüzden sezarın şehri anlamında Türkçe okunuş şekliyle sezarya denirmiş zamanla değişerek Kayseri olmuş . Yanlış hatırlamıyorsam ta o zamanda bile 100 bin nüfusu varmış
CiRKiN tarafından 11/May/26 00:08 tarihinde düzenlenmiştir -
CiRKiN bunu yazdı
Kayseri hk ; julius sezar çok severmiş o yüzden sezarın şehri anlamında Türkçe okunuş şekliyle sezarya denirmiş zamanla değişerek Kayseri olmuş . Yanlış hatırlamıyorsam ta o zamanda bile 100 bin nüfusu varmış
Önce sanayi kenti yapalım konumu çok stratejik dediler. Sanayi kenti oldu ama bu seferde Limanlara ulaşımı beceremediler. Erciyes dağı nedeniyle türistik bölge yapalım dediler. Avrupanın en yakışıklı ve uzun pistine sahip olmasına rağmen daha yerli türist bile adam akıllı bilmezken yabancı türist nasıl bilip gelsin. tanıtımını yapamadılar. Şehir şuan ne sanayi kenti nede turizm kenti.. sıkıştı kaldı.. mk 25 sene kayseri de yaşadım görmediğim ne kadar cennetten fışkırma yerleri varmış daha yeni ( kendi imkanlarımla ) keşfediyorum..
-

-
enrah sefa gurkan in omnibus YouTube kanalinda etimoloji diye bir bolumu var. cok kelimeden bahsetmiyor ama bir cok kelimenin etimolojik kokeninden bahsediyor. belki ilgini cekebilir.
-
ben sabah sabah bunu neden okudum ?
siirtle yunanlıların ne alakası var ?
