555K Nedir?
-
Laptopu düzenlerken kaydettiğim bir yazıyı buldum, sanırım 1 ay kadar önce birisinin verdiği bir linkden kaydetmiştim...
Özellikle tarafsız oluşu dikkatimi çekti, Ondan dolayı yayınlamak istedim...
İçim sızladı okurken... Birde geçenlerde menderesin asılması ile ilgili bir belgesel vardı onu izledim, ondan dolayı yazıyorum yazıyı...
Önerge Darbeyi Getirdi
1959 yılı iktidar ve muhalefet arasındaki ilişkiler açısından son derece gergin geçmişti. Bu gerginlik 1960'a girildiğinde bir türlü yumuşamak bilmediği gibi daha da sertleşmeye yüz tuttu. 7 Nisan'da DP Meclis Grubu bir bildiri yayımladı.
Bildiride CHP'nin ülkedeki bütün yıkıcı grupları çevresinde topladığı, halkı orduyu iktidara karşı ayaklanmaya kışkırttığı öne sürüldü. Bu bildirinin ardından DP Meclis Grubu TBMM Başkanlığı'na muhalefetin eylemlerinin soruşturulması için bir önerge verdi.
Önerge 18 Nisan'da Meclis'te büyük bir çoğunlukla kabul edildi. Yasaya göre bir Tahkikat Komisyonu oluşturulacak ve bu komisyon üç ay boyunca muhalefetin ve basının eylemlerini soruşturacaktı.
Öğrenci Olayları Tırmandı
Muhalefet ve basını soruşturmak için Tahkikat Komisyonu kurulması ülkede geniş yankı yaptı. Komisyon görevine başlar başlamaz, Ankara ve İstanbul'da öğrenciler protesto gösterileri düzenlediler. 26 Nisan'da İstanbul Üniversitesi öğretim üyeleri baskıları protesto ederken, 28 Nisan'da da öğrenciler merkez binada bir toplantı düzenlediler. Güvenlik güçlerinin toplantıya müdahale etmesiyle olay çıktı.
Üniversite içinde başlayan çatışma Beyazıt Meydanı'na taştı. Buradaki çatışmada Orman Fakültesi öğrencisi Turan Emeksiz aldığı bir kurşun yarasıyla hayatını kaybetti. Olaylar nedeniyle Ankara ve İstanbul'da sıkıyönetim ilan edildi ve gece sokağa çıkma yasağı kondu, ancak öğrencilerin gösterileri durmadı.
Parola Ters Tepti
30 Nisan'da İstanbul Sultanahmet Meydanı'nda düzenlenen protesto gösterileri sırasında Nedim Özpolat adlı bir başka öğrenci hayatını kaybetti. 28-29 Nisan gösterilerinden sonra bu kez DP yönetimi, 5 Mayıs günü saat 5'te , Ankara'da Kızılay Meydanı'nda bir gösteri düzenlemeye karar verdi.
Buna göre iktidar partisine mensup gençler, Kızılay Meydanı'nda , Meclis'ten çıkıp Çankaya 'ya gidecek olan Celal Bayar ve Adnan Menderes'i alkışlayıp destekleyeceklerdi.
Ama iktidara karşı olan gençler de plandan haberdar oldular ve 555K (5'inci ayın 5'inci günü saat 5'te Kızılay Meydanı'nda) parolasını geniş bir öğrenci kitlesine duyurdular. 5 Mayıs günü iktidara karşı olan gençler, Kızılay'a akın ederken, iktidarı destekleme amacıyla Kızılay'a gelen DP yanlısı gençler azınlıkta kaldı.
Saat 6 civarında meydana gelen Bayar ve Menderes burada çok büyük protestolarla karşılaştı. Hatta bazı göstericiler Menderes'i tartakladılar. Menderes bir gazetecinin arabasına binerek meydandan güçlükle uzaklaştırıldı.
Harp Okulu'ndan İlk İşaret
Ordu içinde de on yıllık DP iktidarına karşı alttan alta başlayan hareket, protesto gösterileri sırasında kendini açıkca belli etmeye başlamıştı. Özellikle 29 Nisan'daki gösteriler sırasındaki öğrenci-ordu dayanışması dikkat çekiciydi.
Ankara'daki 5 Mayıs gösterilerinden iki gün önce de Kara Kuvvetleri Komutanı Cemal Gürsel, Milli Savunma Bakanı Ethem Menderes'e bir mektup göndermiş ve ülkenin içinde bulunduğu bunalımdan çıkış için bazı önerilerde bulunmuştu.
21 Mayıs'ta bu kez Ankara'daki Harp Okulu öğrencileri iktidarı protesto için bir gösteri yürüyüşü düzenlediler. Artık ok yaydan çıkmıştı. Gerginlik doruktaydı. Bu arada Başbakan Menderes, bir açıklama yaparak Tahkikat Komisyonu'nu başlangıçta üç ay olarak öngörülen çalışmalarını tamamladığını, raporun yakında Meclis'e sunulacağını kamuoyuna duyurdu.
Ancak bu açıklama darbecileri daha önce almış oldukları yönetime el koyma kararından vazgeçirmedi. Geniş bir kesim
de ordunun yönetime el koymasını sabırsızlıkla bekliyordu. Ve Asker Yönetime El Koydu
Menderes'in Tahkikat Komisyonu'nun CHP hakkında verilen önerge hakkındaki çalışmalarını tamamladığını açıklamasından iki gün sonra 27 Mayıs 1960'da başkanlığını Orgeneral Cemal Gürsel'in yaptığı ve Milli Birlik Komitesi adı altında toplanan bir subay grubu, emirleri altındaki askeri birliklerle birlikte Ankara ve İstanbul'daki bazı önemli yerleri ele geçirdi ve Türk Silahlı Kuvvetleri adına yönetime doğrudan el koyduğunu açıkladı.
27 Mayıs sabahı, Silahlı Kuvvetler adına radyodan yayınlanan bildiride, "Bugün demokrasimizin içine düştüğü buhran ve son müessif hadiseler dolayısıyla ve kardeş kavgalarına meydan vermemek maksadıyla Türk Silahlı Kuvvetleri memleketin idaresini eline almıştır" deniyordu.
Menderes İdam Edildi
Toplam 202 oturum yapılırken, binin üzerinde tanık dinlendi. DP'nin önde gelenlerinden 31 sanık ömür boyu hapis cezasına çarptırılırken, 418 sanığa altı ayla 20 yıl arasında değişen çeşitli hapis cezaları verildi. 123 sanık beraat etti. Beş sanık hakkında dava düştü.
16 ay boyunca Yassıada'da kalan Adnan Menderes, hakkında açılan 6 davadan birinde beraat ederken, diğerlerinden mahkum edildi. Yüksek Adalet Divanı Menderes'in de bulunduğu 15 kişiyi idama mahkum etti.
MBK bunlardan sadece Adnan Menderes, Hasan Polatkan ve Fatin Rüştü Zorlu'nun kararlarını onayladı. 65 yaşını geçmiş olan Bayar ile oy çokluğuyla ölüm cezasına çarptırılan öteki 11 sanığın cezaları ömür boyu hapis cezasına dönüştürüldü.
Polatkan ve Zorlu'nun cezası 16 Eylül'de, Menderes'in cezası ise kararın açıklanmasından bir gün önce intihar girişiminde bulunduğu için tedavisi tamamlandıktan sonra 17 Eylül'de infaz edildi.
38 kişiden oluşan Milli Birlik Komitesi üyelerinin 5'i general, 8'i albay, 7'si yarbay, 10'u binbaşı ve 8'i yüzbaşı idi. Komite, izleyen günlerde Türkiye'nin siyasi yaşamına egemen oldu ve 25 Ekim 1961'e kadar görevini sürdürdü.
-
rene abi 555k yı bilmem ama; bence bunlar demokresiye aykırı hiç kimse hata yapmıs bile olsa bunu hayatı ile ödememeli(benim görüsüm katılan olur katılmayan olur...)
-
Bana göre, ne olursa olsun, adam terorist değil, vatan hayini değil...
Sonucu idam olmamalıydı...
Yazık dedim, ondan yazdım zaten...
-
mutlaka hocam vatan ihanet değil casusluk değil..sonuçta milletin de seçtiği bir idareci!!!..
neden boyle yaptılar hala kafam basmaz Onlarmı düsünmesini bilmedi mendrs mi hata yaptı???Büyük soru işaretleri kafamda...
-
Zaten o günlerde bir araştırma yapmışlar Adnan Menderes kesinlikle suçsuzmuş!Annlatılanlara göre çok iyi bir adammıış aşırı milliyetçiydi galiba!
-
Şimdiklerin yaptıklarına baktıktan sonra hepsinin asılması lazım o zaman.
-
Menderes'in idam edilmeden önce yazdığı son mektubun orijinali.
"Sizlere dargın değilim. Sizin ve diğer zevatın iplerinin hangi efendiler tarafından idare edildiğini biliyorum. Onlara da dargın değilim. Kellemi onlara götürdüğünüzde deyiniz ki, Adnan Menderes hürriyet uğruna koyduğu başını 17 sene evvel almadığınız için sizlere müteşekkirdir. İdam edilmek için ortada hiçbir sebep yok. Ölüme kadar metanetle gittiğimi, silahların gölgesinde yaşayan kahraman efendilerinize acaba söyleyebilecek misiniz? Şunu da söyleyeyim ki, milletçe kazanılacak hürriyet mücadelesinde sizi ve efendinizi yine de 1950'de olduğu gibi kurtarabilirdim. Dirimden korkmayacaktınız. Ama şimdi milletle el ele vererek Adnan Menderes'in ölüsü ebediyete kadar sizi takip edecek ve bir gün sizi silip süpürecektir. Ama buna rağmen duam [bu kelimenin üzeri çizilip merhametim yapılmıştır] sizlerle beraberdir."
ruhun şad olsun...
-
bu memlekette anlaşılmak için idam edilmek gerekiyo heralde...
-
deniz gezmişinde içinde bulunduğu 3 kişide bu işin intikamı olarak asıldı.hepsini okusan asılan 6 adamda suçsuz.hep birilerinin oyunları şerefsizlikleri vs. ve yok olan vatansever insanlar...
-
Koka 70de Denizler asildi ,80'de soyle bir mantik vardi "70 te solculardan astik simdide ulkuculeri asalim esitlensin" mantigi vardi ...dedigin gibi gidenler hep ulkesini seven insanlardi.
555K parolasini 2003'te Ataturkcu Dusunce Dernegi(Adana) subesinde yillarini ulkesine adamis bir ustadan dinlemistim 2006 yilinda vefat etti...Hatta yagmurlu bir gundu,siddetli bir yagmur yagmur yagiyordu ben soyle bir cumle kurmustum "Yagmur cok guzel gorunuyor Kemal abi ,cikip dolasacan altinda" ...Kemal Abi'nin gozleri doldu..."Ben hic sevmem yagmuru,Adiyamandaydik o zamanlar,cadirda kaliyorduk,tutun isciligi yapiyorduk,yagmurun yagdigi gun annem corek yapamaz bizde ac kalirdik,kucucuktuk...o yuzden sevmem yagmuru" gibi bir cumle kurmus,duygusallasmis ve oradan eski anilarina donup 555K'yi anlatmisti...O da bircoklari gibi ne kadar zit goruste olursa olsun Menderes'in idam edilmesini yanlis bulmustu...
-
idam edilirken bile iskence cektirmişler adama boyu uzun oldugundan dar agacının uzun yapılması gerekirdi ama normal boyutta bir dar agacına koymuslar acı cekerek can vermesini saglamıslar idamdan sonra boyun kırıldıgından insanın boyu 4cm uzar ve Menderes asıldıgında ayakları yere degdiginden cırpınarak acı cekerek ölmüstür :( Allah rahmet eyLesin.. Ama bunun cezası idam oLmamaLıydı..
