Forum
Aktif konular
Üyeler
Kurallar
Arama
Plüton Neden Bir Gezegen Değildir? Plüton Neden Bir Gezegen Değildir?
-
2008 yılına kadar Pluton, Güneş Sisteminin 9. gezegeni olarak anlatıldı, öğretildi. Plüton 2006 yılında Prag'da yapılan Uluslararası Astronomi Birliği toplantısında alınan kararla küçük gezegen olarak anılmaya başlandı. Bu yazımızda, Plüton’ nun neden bir gezegen olarak görülmediği, günümüzdeki “gezegen olma” kriterlerini açıklamaya çalışacağız.
Plüton, 1930 yılında Arizona Flagstaff’ daki Lowell Gözlemevinde, Clyde W. Tombaugh tarafından keşfedildi. Bunun öncesinde de astronomlar, Güneş Sistemine ait 9. gezegenin varlığını öne sürüyorlardı ve bu gezegeni “X Gezegeni” olarak adlandırıyorlardı. Tombaugh’ a fotoğraf plaklarını karşılaştırmak gibi zahmetli bir görev verilmişti. Bu plaklar iki hafta arayla alınmış gökyüzünün bir bölgesine ait plaklardı. Asteroid, kuyrukluyıldız, gezegen gibi hareket eden herhangi bir gökcismi, plakların karşılaştırılması ile bulunabilirdi ve sonuçta bu çalışmadan bir yıl sonra Tombaugh, bir cisim keşfetti. “X Gezegeni’nin keşfi” şeklinde yapılan açıklamadan sonra Lowell takımı, bu gezegene “Plüton” adını verdi. Güneş Sisteminde artık 9 gezegen vardı.
1978 yılında Plüton’nun en büyük uydusu Charon keşfedilene kadar astronomlar, Plüton’nun boyutlarından emin olamadılar. Charon’nun keşfiyle beraber yapılan gözlemlerde Plüton’nun ~2400 km’ lik bir çapa sahip olduğu hesaplandı.
Geçen zaman içinde gözlemsel tekniklerin ilerlemesi sonucunda, dış Güneş Sistemine ait önceden bildiklerimiz tamamen değişti. Buna göre Plüton ve uyduları, Neptün’nün yörüngesinden başlayarak 55 A.B.’ye kadar uzanan, Kuiper Kuşağı’ na ait büyük cisimlerden biri olarak görüldü. Astronomlar bu bölgede, en azından 70.000 kadar Plüton ile aynı yapıya sahip, çapları 100 km veya daha büyük buzlu gökcismi olduğunu tahmin ediyorlar. Yeni kurallara göre Plüton, bir gezegen değil, sadece Kuiper Kuşağı’ nın bir üyesi olmalıydı.
Astronomlar Kuiper Kuşağın’da bulunan ve Plüton ile hemen hemen aynı boyutlara sahip gökcisimleri keşfetmişlerdi. Örneğin 2005 FY9, astronom Mike Brown ve çalışma arkadaşları tarafından keşfedildi ve boyutları Plüton’ dan çok az daha küçüktü. 2005 yılında Mike Brown ve arkadaşları bir süpriz daha yaptı. Plüton’nun yörüngesinin ötesinde, Plüton ile aynı boyutta veya daha büyük bir cisim keşfettiler. Resmi adı 2003 UB313 olan bu cisim, daha sonra “Eris” oalrak adlandırıldı. Eris’ in 2600 km’ lik çapı ile Plüton’dan daha büyük ve kütle olarakta %25 daha fazla bir kütleye sahip olduğu hesaplandı.
Eris’in Plüton’a benzer buz / kaya karışımlı yapısı, ondan daha büyük olması, 9 gezegenli Güneş Sistemi fikrine ters düşmeye başladı. Eris bir gezegen miydi yoksa Kuiper Kuşağın’daki bir cisim mi? Plüton? Astronomlar, Uluslararası Astronomi Birliği (IAU) XXVI. Genel Kurulu’nda gezegen tanımı konusunda son sözü söylemeyi kararlaştırdılar. Toplantı, 14 -25 Ağustos 2006 tarihleri arasında Prag’ da gerçekleştirildi.
Toplantıda astronomlar, gezegen tanımıyla ilgili değişik önerileri tartıştılar. Bunlardan biri, gezegen sayısını 12′ ye çıkaran tanımdı. Buna göre Plüton bir gezegen olarak kalacaktı. Bir diğer öneri gezegen sayısını 9 olarak tutuyordu. Gezegen tanımını ise “herhangi bir bilimsel gerekçe olmadan bizim bildiklerimiz” şeklinde yapıyordu. Son öneri ise Plüton’ nun “gezegenler kulübünden” çıkartıyor ve gezegen sayısını 8′ e indiriyordu. Peki bu durumda Plüton neydi?
Sonuçta astronomlar Plüton’nun gezegenlikten çıkarılmasını içeren tartışmalı kararı oylayarak karara bağladılar ve yeni bir gezegen sınıfı tanımladırlar: “Cüce Gezegenler”
IAU’ a göre bir cismin Güneş Sistemi’ ne ait bir gezegen olabilmesi için üç şart tanımlandı:
1. Cisim Güneş etrafındaki bir yörüngede hareket etmeli. (Pluton bu kurala uyuyor)
2. Küresel cisimleri kendine çekebilecek yeterli çekim gücüne sahip olmalı. (Pluton bu kurala da uyuyor)
3. Yörüngesinde, kendi bağımsızlığını sürdürebilmeli. (Malasef bu kurala göre Plüton gezegen değildir.)
“Yörüngesinde, kendi bağımsızlığını sürdürebilmek” ne anlama gelmektedir? Bir gezegen, Güneş etrafındaki yörüngesinde, baskın çekimsel kuvvete sahip olmalıdır. Yörüngesindeki diğer ufak cisimleri çekimsel gücüyle yok etmeli veya kendisinden uzaklaştırmalıdır. Plüton kendi yörüngesindeki cisimlerden sadece 0,07 kat daha fazla kütleye sahiptir. Karşılaştırma yapmak istersek, Dünya, yörüngesindeki cisimlerin 1,7 milyon katı kadar daha büyük bir kütleye sahiptir.
Üçüncü kritere uymayan cisimler “küçük gezegen” olarak sınıflandırılıyor. Böylelikle Plüton bir cüce gezegendir diyebiliriz. Plüton’ nun yakın bölgesinde bulunan cisimlerin etkileşmesi ve meydana gelebilecek bir çarpışma sonucu Plüton’un kütlesi artana kadar, cüce gezegen olarak kalmaya devam edecek. -
Söylenmiş zaten küçük gezegen sadece.
Persebar tarafından 07/Tem/13 12:30 tarihinde düzenlenmiştir
Nasanın gönderdiği uzay aracını bekleyeceğiz sonuç için 2015 temmuzunda ulaşacakmış. -
Persebar bunu yazdı
Hocam IAU'ya göre güneş sistemine ait bir gezegen olması için üç şart aranıyordu sanırım
Bunlardan ilki ; Cisim güneş etrafındaki bir yörüngede hareket etmesi(Plüton gezegen olabilir)
İkincisi ; Küresel cisimleri kendine çekebilecek kadar çekim kuvveti olabilmeli(Gezegendir)
Son olarak üçüncüsü ise : Yörüngesinde kendi bağımsızlığını ilan edebilmesi,sürdürebilmesi plütonda bu kurala uymadığından gezegen sayılamıyor.
Artı plüton bir gezegen olarak sayılıyor fakat şu vasıfta.
Son söylediğim kritere uymayan cisimler 'Küçük Gezegen' olarak adlandırılıyor.Yani plüton bir küçük gezegendir etrafındaki cisimlerden meydana gelebilecek etkileşim ve çarpışma sonucu kütlesi artana kadarda öyle kalacaktır.Yukarıda aynısı yazıyor zaten :)
-
iLLuMiNaTi bunu yazdıPersebar bunu yazdı
Hocam IAU'ya göre güneş sistemine ait bir gezegen olması için üç şart aranıyordu sanırım
Bunlardan ilki ; Cisim güneş etrafındaki bir yörüngede hareket etmesi(Plüton gezegen olabilir)
İkincisi ; Küresel cisimleri kendine çekebilecek kadar çekim kuvveti olabilmeli(Gezegendir)
Son olarak üçüncüsü ise : Yörüngesinde kendi bağımsızlığını ilan edebilmesi,sürdürebilmesi plütonda bu kurala uymadığından gezegen sayılamıyor.
Artı plüton bir gezegen olarak sayılıyor fakat şu vasıfta.
Son söylediğim kritere uymayan cisimler 'Küçük Gezegen' olarak adlandırılıyor.Yani plüton bir küçük gezegendir etrafındaki cisimlerden meydana gelebilecek etkileşim ve çarpışma sonucu kütlesi artana kadarda öyle kalacaktır.Yukarıda aynısı yazıyor zaten :)
Önceden bu konuyla ilgili araştırma yapmıştım hiç okumadan post attım düzenledim tekrardan yorumu.
-
Evet nedeni bu bilim adamları plütona benzeyen başka gezegenler buldu ve bunları da gezegen sınıfında tutmak bunları da gezegen olarak adlandırmak gerekiyordu fakat bilim adamları bunun imkansız olduğunu söylediler ve ''Cüce gezegenler'' diye yeni bir sınıf oluşturdular plütonu da bu sınıfa koydular.
Tam olarak gezegen değildir bir nevi gök cismi diyebiliriz.
-
gezegen ama kendine yetecek kadar gezegen. Derdini anlatacak kadar yani.
-
Çünkü eşşeğin zi... dolayı :D Başlığı görünce hemen bu aklıma geldi.
-
youshes12 bunu yazdı
Çünkü eşşeğin zi... dolayı :D Başlığı görünce hemen bu aklıma geldi.
Güldüm :D
Teşekkürler bilgiler için.
-
Pluton kendi hakkında yazıp çizdiklerimizi okusa gülmekten meteorlara yarılırdı.
Gidebiliyormusun? Hayır. Numune-Parça alabiliyomusun? Hayır sağdece resimler var. Eeee o zaman. Uzaktan gaval okuyorlar. Pluton milyonlarca, milyarlarca yıldır orada s.kindemi dünya. -
O bu değilde uzaydaki en büyük atılımı madencilik alanında göreceğiz.
Dünyada çok değerli olan bir çok madenin rezervin veya yakıtın uzayda su gibi aktıgını tahmin ediyorum.
Google ortaklığında bir firma kuruldu zaten , gezegenlerdeki madenleri çıkartmaya gittiklerinde
1. Ucuz hammadde
2. Dünyada yapılmadıgı için 0 çevre kirliliği
3. Bu araştmrların maden gibi bir kaynağı olacağı için artan faliyet sayısı uzay adına yapılan araştırmaların önünü açacak ve bu sayede
çok daha fazlasını öğrenebileceğiz.
Örneğin , ayda , marsta , jupiterde vs vs işte tüm gezegenlerde maden ve istasyonlar bulunacak buda etraftaki gözümüzü arttıracaktır.
Hala ay dışında gezegenlere insan ayak basmadı , bence geç bile kaldık.
Öncelik o bölgede uzun süre yaşanılabilecek bir alan yaratmak ve uzayda tarım yapabilmektir. Yer çekimi olmadan bitkilerin nasıl yetişeceğini
çok merak ediyorum.
İlerleyen yıllarda avatar muhabbeti gerçek olabilir :)
PanxeR tarafından 07/Tem/13 15:35 tarihinde düzenlenmiştir
Kısayol
Şikayet
Özel Mesaj
Alıntı yap
Cevapla