Forum
Aktif konular
Üyeler
Kurallar
Arama
Tahribat.com Forumları 
Hukuk & Muhasebe & Sigorta Soru - Cevap 
Poliçe-Bono-Çek [Kambiyo Senetleri Hakkında Bilglier] Poliçe-Bono-Çek [Kambiyo Senetleri Hakkında Bilglier]
-
Dostlar merhaba..Bugün Ticari hayatta önemli yeri olan ödeme şekillerinden Poliçe-Bono-Çek'e değinicem..
Çoğumuz,Poliçeyi,Bonoyu,Çeki ismen bilmekteyiz..Biraz detaylarına girip,hangi şartlarda geçerli-geçersiz olduğunu fazla sıkmadan anlatmaya çalışıcam..
POLİÇE
Poliçe Türk Ticaret Kanunu madde 583'de unsurlarıyla beraber şöyle tanımlanmaktadır;
Muayyen bir bedelin ödenmesi hususunda kayıtsız ve şartsız havaleyi;- Ödiyecek olan kimsenin (Muhatabın) ad ve soyadını;
- Vadeyi;
- Ödeme yerini;
- Kime veya kimin emrine ödenecek ise onun ad ve soyadını;
- Keşide tarihi ve yerini;
- Keşidecinin imzasını; ihtiva eder..
Poliçe,üçlü bir ilişkidir.(havale ilişkisi) Poliçe,keşideci tarafından,muhatap üzerine keşide edilir ve lehdara verilir..Ek Bilgi; Keşideci kimdir? Keşideci,Çek veya poliçeyi, düzenleyerek ve imza ederek, muhataba ya da lehdara yapılacak ödeme için, ödeme emri veren gerçek ya da tüzel kişi.
Lehdar kimdir? Çek, bono, poliçe gibi ticari senetlerde, bu senetlerden yaralanabilecek yani senet üzerinde adı yazılı olan kişidir. Hamiline veya emrine yazılı senetlerde ise lehdar senedi elinde bulunduran ya da emrinde tutan kişidir.
Kanun maddesinde sayılan esas unsurların poliçe üzerinde bulunmaması durumunda ne olacaktır?Bu da Türk Ticaret Kanunu madde 584'de belirtilmiştir..
- Yukarki maddede yazılı hususlardan birini ihtiva etmiyen senet aşağıdaki fıkralarda yazılı haller dışında poliçe sayılmaz.
- Vadesi gösterilmiyen poliçenin görüldüğünde ödenmesi meşrut sayılır.
- Ayrıca tasrih edilmiş olmadıkça muhatabın soyadı yanında gösterilen yer, ödeme yeri ve aynı zamanda da muhatabın ikametgahı sayılır.
- Keşide yeri gösterilmiyen poliçe, keşidecinin soyadı yanında gösterilen yerde keşide edilmiş sayılır.
Örnek Poliçe İlişkisi: Siz keşideci,yani poliçeyi düzenleyen,imza eden kişi olun,muhatap kişi de,Ahmet Amca'mız olsun..Aranızda da,bir borç ilişkisi olsun (hizmet sözleşmesi,eser sözleşmesi,sigorta sözleşmesi,kira sözleşmesi vs..) Ve ayrıca,borcunuz olduğu Mehmet arkadaşınız olsun..(Poliçe düzenlemek için,illa ki borçlu olduğunuz bir kişinin olması gerekli değil,sadece bu örnek için belirttim) Siz,poliçede,Ahmet Amca'ya poliçede yazan belirli bir bedeli lehdara(örneğimizde Mehmet Arkadaşınız) ödeme ve lehdara da bu bedeli kabz etme yetkisi verirsiniz..
Günümüzde,uygulamada,poliçe neredeyse hiç düzenlenmemektedir.(Sigorta poliçeleri farklı bir durum)
BONO
Bono diyince,belki kimsenin aklında net bir ifade belirmemiştir.Bunun sebebi uygulamadaki yaygın,yanlış söylemdir..Senet der isem,sanırım herkes bunu bilmektedir..
Ticari hayatta ve esnaflar arasında sıkça yapılan sözleşmedir.Yaygın adı,senettir.Ancak senet,kıymetli evrak hukukunda,çek-poliçe-bonoyu içine alan bir üst kavramdır..
Türk Ticaret Kanunu Bono'yu tam olarak açıklamamıştır.Ancak Türk Ticaret Kanunu Madde 688/2'ye göre bono;kayıtsız ve şartsız belli bir bedel ödemek vaadini içerir.Yani bononun temelinde borç vaadi ya da borç ikrarı yatmaktadır.
Bono ikili bir ilişki oluşturur.Bono düzenleyen tarafından düzenlenir ve lehdara verilir.Lehdar ilk hamildir.
Forumda çoğu kişi araba kiralamıştır,ya da senet görmüş,alıp-vermiştir.Aklınıza şöyle bir soru gelebilir,araba kiralarken,kiralayan kişi,kaza yaparsam,araba perte çıktığında güvence olması için bana bir bono imzalattı.Ama bono da zaten her şey önceden yazılıydı,yani önceden düzenlenmişti.Ben sadece imza attım,o zaman bana neden düzenleyen deniyor?
Otoyu kiralayan kişinin,daha önceden düzenlediği,bilgisayardan sadece çıktısını aldığı ya da kırtasiyeden hazır satın aldığı bonoyu size imzalatması,sizin düzenleyen olmadığınız anlamına gelmez.Sizin bono altında imzanızın bulunması demek,bonoyu okudum,unsurları düzenledim,unsurlarda (vade,bedel) mutabıkım demektir..
Bono,kanunen emre yazılı bir senettir.Devri ciro+ teslim yolu ile olur.Ayrıca,nama da düzenlenebilir.Bono,hamiline düzenlenemez..
Ek bilgi,Ciro Nedir? Ciro, bir senet üzerindeki hakların başka bir kişiye kayıtsız ve şartsız devredilmesi için yapılan işlemdir..
Bonoda vade,esaslı şekil şartı değildir.Vade yazılmamış ise,bono görüldüğünde vadeli sayılır.
ÇEK
Çek,üçlü bir ilişkidir.Çek keşideci tarafından,muhatap üzerine keşide edilir ve lehdara verilir.Ancak,çek de,muhatap daima BANKADIR..Keşideci,muhatap bankaya,belli bir bedeli lehdara ödeme,lehdara da bu bedeli alma yetkisi verir..
Daha iyi anlatabilmek için,çek ve poliçe arasındaki farklılıklara yer verelim..
Çek ve Poliçe Arasındaki Farklılıklar
- Çekte muhatap ancak bir banka olabilir.
- Poliçenin aksine,çekte kabul yoktur.Poliçenin işlevsellik kazanabilmesi için,muhatabın poliçeyi kabul etmesi,borç altına girmesi gerekmektedir.Çek üzerine yazılan,kabul şerhi yok sayılır.
- Kanunen emre yazılı bir senet olarak düzenlenen çek,üzerinde yer alacak açık bir kayıt ile nama düzenlenebileceği gibi,poliçeden farklı olarak,hamiline de düzenlenebilir.Bu nedenle,çekte lehdarın gösterilmesi zorunlu bir şekil şartı değildir.Kimin lehine keşide edlildiği belirtilmemiş olan çek,hamiline yazılı olarak kabul edilir
- Çekte teknik anlamda bir vade yoktur.Çek görüldüğünde ödenir.Çek üzerine konulan,yani vadeyi içeren herhangi bir kayıt yazılmamış sayılır..ÖNEMLİ: 28 Şubat 2009'dan 31 Aralık 2009'a kadar geçerli olacak olan bir kanun çıkarılmıştır.Bu tarihler arası çekler,keşide tarihinden önce ödenmeyecektir.Ayrıntılı bilgi için http://www.tahribat.com/forumdisplayfolder.asp?folderid=83349
- Poliçe ve bononun vadesinde ödenmemesi sadece hukuki sorumluluk açısından bazı sorumluluklar doğururken,süresinde ibraz edilen bir çekin,karşılıksız çıkması ayrıca cezai nitelik taşıyan müeyyidelere de tabidir.Bkz: ÇEKLE ÖDEMELERİN DÜZENLENMESİ VE ÇEK HAMİLLERİNİN KORUNMASI HAKKINDA KANUN MADDE 16
- Çek bir kredi değil,ödeme aracıdır.
Dostlar,Poliçe-Bono-Çek Türk Ticaret Kanununda 200 küsür maddede anlatılıyor.Konuyu bilen arkadaşlar,kısa değindiğimi düşünebilir,haklılar da..Ancak okuyanları sıkmamak için,sadece genel hatlarıyla anlattım..
Eğer Kambiyo Senetleri ile ilgili,bir probleminiz olursa,ya da öğrenmek istediğiniz bir şey (örneğin,bono nasıl ciro edilir gibi) bu konu başlığı altında cevaplayabilirim..
Tahribat.com Cinsel Sağlık Ürünleri,Toplu Taşıma ve Otomasyon Sistemleri ve Hukuk Müşavirliği Hizmetleri A.Ş adına,karatahta..
-
Önemli bir konu, bilgi için tşkler. Bi kenarda dursun :)
-
ergun ozbudun u tanrisin degil mi? :) anayasa calisiyordm az once. lazim olur ticarete atilirsm:P
-
thrbtcell bunu yazdı:
-----------------------------
ergun ozbudun u tanrisin degil mi? :) anayasa calisiyordm az once. lazim olur ticarete atilirsm:P
-----------------------------Ergun hocayı tanımamak ne mümkün : ) 1.sınıfın en baba derslerinden Anayasa Hukuku üstadı..
-
thrbtcell bunu yazdı:
-----------------------------
ergun ozbudun u tanrisin degil mi? :) anayasa calisiyordm az once. lazim olur ticarete atilirsm:P
-----------------------------
1.sınıfta(anayasa hukuku) tnıştım kendisiyle 4.sınıfım(türk siyasi hayatı) hala hayatımızda sağolsun :D:D:D:Dya bişeyi merak ediyorum:muhasebede bize ciroyu çek i başkasna devretme olarak öğrettiler.hani arkasını imzalayıp başkasına veriyor.ama hep duyuyoruz ya A şirketinin yıllık cirosu şu kadar die.hep kafam karışıyo.bu yıllık karı mı nedir??
-
3 manası mevcut cironun;
(1) Çekin arkasını imzalama, (2) Bonodan doğan hakların bir başka kimseye senet sahibi tarafından devredilmesi, (3) Bir şirketin bir yıllık iş hacmi
Senin bildiğin şekli de doğru..Muhasebe jargonu olarak tam karşılığı ise;bir şirketin yada bir iş yerinin günlük haftalık aylık ve yıllık net olmayan kâr oranıdır. Net değildir çünkü ciro,paranın masraflar düşülmemiş ham halidir.İş hacmi de denilebilir.
-
not dusesim geldi gecenin bir yarisi benimde aklima takiliyordu bu ciro kelimesi :) karatahta yaradanina gurban olam :B
Kısayol
Şikayet
Özel Mesaj
Alıntı yap
Cevapla