Biz Romanın Devamı Mıyız?
-
İlber Ortaylı:
OSMANLI = ÜÇÜNCÜ ROMA
günümüz türk tarihçiliğinin önde gelen isimlerinden olan prof. dr. ilber ortaylı, osmanlı imparatorluğu'nun bir yerde eski roma imparatorluğu'nun benzeri bir 'üçüncü roma' olduğunu söylüyor. prof. ortaylı, osmanlı devleti'nin çokuluslu bir imparatorluk kimliği taşımasının yanısıra idari ve askeri dilinin türkçe olmasına da dikkat çekerken 'devşirme yeniçerilere rağmen ordu türk dilini ve karakterini hassasiyetle muhafaza etti' diyor.
"türkler konstantinopolis'i 1453'te aldılar. türk imparatorluğu roma'nın müesseselerini gerçi çok önceden devralmış olmasına rağmen bu tarih türkler'in roma'nın varisi olmasıyla eşanlamlıdır.
muhtelif dinlere mensup ve çeşitli dillerin konuşulduğu imparatorlukların kendine özgü yönetimini sadece klasik roma imparatorluğu'nda değil bölgedeki sasani (iran), islam ve ömrü kısa süren moğol imparatorluklarında da görmek mümkündür. osmanlı imparatorluğu'nda kurulan toprak idaresi ve başkentin yönetimi şaşılacak derecede klasik pagan roma ve yanlış olarak da bizans diye adlandırılan hristiyan roma ile benzerlikler gösterir.
roma’nın müslüman’ı
osmanlı imparatorluğu tarihteki üçüncü ve 'müslüman' roma'dır ve kendine özgün yapısı da mesela tarikatlar halinde örgütlenen cemiyet hayatı ve etnik-dini grupların kompartmanlar halinde örgütlendiği 'millet' teşkilatıdır. denilebilir ki osmanlı imparatorluğu bu durumda tarihteki ortadoğu-akdeniz imparatorlukları içinde klasik roma'ya en çok benzeyenidir ve orijinal, son derece renkli bir cemiyettir.
bu kozmopolit yapı, imparatorluğun idareci zümresi için de geçerlidir. osmanlı yönetici sınıfı bir roma'daki gibi bir 'patrici' sınıfı değildir. yöneticiler aksine imparatorluğun en uzak kafkas ve balkan dağlık bölgelerinden, akdeniz adalarından devşirilmiş çoğunluğu gayrımüslim çocuklar arasından çıkarılır. bu sınıflar şehirli değil köylüdür. imparatorluğun yöneticilerinin müslüman anadolu türkler'in arasından çıkması ise 18. yüzyıla ait bir olgudur.
üçüncü roma'nın sınırları kendinden evvelki iki roma ile az çok benzerdir. yeni üniversal imparatorluk kavramını ve ideolojisini besleyecek bir coğrafi ayrılık da söz konusudur. teb'anın etnik kökeni ve kültürel muhitleri (kulturkreis) benzerlik gösterir.
resmî dil: türkçe
osmanlı imparatorluğu bir balkan imparatorluğu olarak doğdu ve gelişti. yani 16. asra kadar halkının çoğunluğu gayrımüslimlerdi. ama bu yapıya rağmen ideolojisi islam'dı ve islam için savaşıyordu. nitekim balkanlar'ın arnavutlar ve boşnaklar gibi iki önemli grubu bu devlet sayesinde 15. yüzyılın ikinci yarısında islam dinine geçtiler. meselá iranlı şair hafız'ı şerhetmek gibi önemli edebi ve fikri bir faaliyeti en yüksek derecede yerine getiren 16. asır yazarı sudi, bosnalıdır. burada islam'ın osmanlı yorumu kadar hellenizm'in ve hellen ortodoksluğunun da osmanlı roma imparatorluğu sayesinde bütün balkanlar ve ortadoğu halkı arasında üniversel sıkıntılarla yerleştiğini söylemek gerekir. zira dini kurumlar teb'anın etrafında toplandığı kuralları da meydana getirir.
osmanlı devlet idaresi herkesin dini kuralları yerine getirmesi ve hayatını yaşaması için asayiş kuvveti rolünü üstleniyordu. eğer patrik veya hahambaşı birinin kendi şeriatına aykırı harekete geçtiğini ve suçlu olduğunu bildirirse hükmettikleri cezanın uygulanmasını idare sağlardı. 1660'da yahudiler arasındaki sabatay svi olayı buna bir örnektir.
bu imparatorluk idaresinin ve ordusunun dili türkçe'ydi. devşirme yeniçerilere rağmen ordu türk dilini ve karakterini hassasiyetle muhafaza etti. ama bürokratlar arasında hellen ve ermeniler de vardı ve 19. yüzyılda sayıları daha da arttı. osmanlı donanması hristiyan subay ve neferleri evlerine gidebilsin diye noellerde ve paskalya'da demir atıyordu. hellen unsurun yahudi karşıtı eğilimine karşı, idare yahudiler lehine çok tedbirliydi. slav dillerinde, rumca ve ibranice veya yudeo-espanyol ile dilekçe verilebilirdi. ama türk olmayan memurlar da dahil olmak üzere osmanlı bürokrasisi türkçe'yi her zaman iyi bilir ve yazardı.
türkler ülkelerini 'rum ülkesi - iklim-i rum', 'romalı' gibi 'rumi' diye adalandırırlar, ortodoks kilisesine 'roma-ortodoks' denirdi. romalılık 'ekumenik' yani evrensel olmakla aynıydı, zira 'ekumenik' demek 'káinata hükmeden' demekti. fatih sultan mehmed'ın unvanı da bu yüzden 'kayzer-i rum' şeklindeydi ve hükümdar kiliseye de bu ünvanı vermişti.
üçüncü roma, müslüman bir imparatorluktur. yeni osmanlı yeniçağ dünyasının yeni şartlarına roma olarak intibak etmiş ve 19. yüzyıl sonundaki uluslararası çağda büyük darbeler yemiştir.
dördüncü bir roma ise olmayacaktır."
prof. dr. ilber ortaylı
kaynak: hürriyet -
Prometheus bunu yazdı:
-----------------------------saçmalama birader!!!
şerefsizin biri yazmışdır wikiye bu doğru mu demek?
Osmanlı Bizansı ele geçirdi tabi ki doğu roma burası dicek.
Kaptlasyonlar da siyasi oyunlar.
sevdiği için vermedi Osmanlı.
-----------------------------tugra bunu yazdı:
-----------------------------tamamen bir düz mantık ürünüdür.. Her iyi olanı üstlendikleri gibi amaçları bundan 1 asır sonra ki kuşağımıza ''biz romalıyız'' dedirtmektir..
O coğrafya da roma-bizans var ise selçuklu ile perslerde vardı.. Osmanlının soyu bellidir selçuklu devletinin uç beyliği olarak bursa tarafına yerleştirilmişlerdir.. selçuklunun yıkılmasından sonra önde gelen beyliklerin (Türk) birbirini mirasçı olarak atamaları da bunun doğrudan göstergesidir.. Bizans içinden olsaydı bu en azından o zamanda bulunan bir çok beylik bunu kabul etmez Osmanlı yı tanımaz ve savaş dahi çıkardı...
fantaziye gerek yok. soyumuz belli çok şükür soyu belli olmayanlar düşünsün bunları..
-----------------------------Ben iki kardeşimede katılıyorum ... Aynen sonuna kadar
-
Dina_Kaki bunu yazdı:
-----------------------------Bi gün ağzımı çok kötü bozucam a.q sen hiçmi okul okumadın.artık öyle bi duruma geldikki kendi geçmişimizi, tarihimizin bi yalan olduğunu düşünüyoruz. ne kadar komplo teorileri üreten bir mileltiz ya. En basitindne padişahların fotoğraflarına bak bir romalı öyle giyinirni?gerçi size kalsa bütün tarihimiz batının uydurması , biz İstanbulu feth etmedik. Viyana'ya kadar yürümekdik. İngilizler geleceği gördü ve geçmişte bunları yapmamıza izin verdi.hay Allahım..Her kkitapta , her sitede okuduğunuz bilginin doğruluk payı yoktur. Sen bunu kafanda alır yapılandırısın..Kendine göre bir sentez çıakrırısın..Yakında biri formda konu çaıcak Fatih Hristiyanalra ibadet hakkı tanıdığı için hiristiyandı diye..ALlahım akıl ver..
-----------------------------abicim niye böyle saçma bir şekilde çıkıştın anlamıyorum. Adam dememişki bunları wiki yazıyor. Sakin ol. Eğer bilgin varsa bu konu da paylaşımcı bir şekilde anlat "anua koyim" biçminde değil.
-
ozAnkaraguclu bunu yazdı:
-----------------------------selim_pusat bunu yazdı:
-----------------------------osmanlıda turancılık zayıf bir anlayıştır özwellikle fatih devrinde çandarlı ailesinin katledilmesiyle birlikte yönetimde devşirmler söz sahibi olmuşlar türkmenlere,türklere devlet kademesinde fazla bir rol verilmemiştir uzunca bir dönem çünkü bunlar osmanlı hanedanına rakip olacak durumlara gelebilmektedirler
osmanlı hanedanı kendilerine rakip olmamaları için türk ailelerinin güçlenmesine izin vermemiştir.fakat undan sonra sokullu ailesi gibi devşirme aileler türemişler kendilerinin soyunda türklük olmadıkları içinde hanedan değişikliği mücadelelerine girmeleri bile smz konusu değildir...
osmanlıda ittihat terakki yönetimine kadar hakim olan düşünce sistemleri osmanlıcılık ve ümmetçiliktir. yani osmanlının turancı bir yapıya sahip olduğu düşünülemez ama itihat terakki zamanında yavaş yavaş türkçülük ve turancılık fikirleri gelişmiştir örneğin ziya gökalpler,namık kemaller , yusuf akçoralar tunalı hilmiler türkçülüğün temellerini oluşturmuşlardır...
-----------------------------Osmanlı da Turancılık anlayışı en belirgin olarak Yavuz Sultan Selim döneminde görülmüştü...Yavuz bütün Türkleri ve müslümanları bir bayrak altına toplamaya çalışmıştır...
-----------------------------bana yavuz döneminde buna benzer bir faaliyet yapıldığına dair bir kanıt göster ? sana inanayım ama ben aksini iddia ediyorum yavuz dönemide uygulanan politiklar tamemen ummetçidir turancılık namına bir şey yoktur
hatta ve hatta sırf şii oldukları için binlerce türkmen öldürülmüştür eğer çok turancıysa niye bunca türk ü sırf mehepsel nedenler yüüznden öldürülmesi hakkında fetva çıkarttırp bizaat uygulattırdı ?
ayrıca yavuz döneminde turancı bir faaliyet yapıldığına dair bir kanıt yoktur aksine kendisi 2 büyük türk devletini bizzat imha etmiştir ...
-
benim bildiğim kadar yavuz sultan selimin yaptıkları türklük adına değil.din adınadır.bu dinde yalnız islam değil islamın sunni kolu adınadır.
tabi yavuz sultan selimin bunu yapmasının nedenide şahın fanatik şii-islam politikası yüzündendir.
-
ne roması ya romayı da sınırlarımız iiçine kattık diye bizansın devamı mı olcaz sapına kadar osmanlıyız
-
ama şu gerçek ki osmanlı da hiçbir zaman tam olarak %100 bir türk devleti olamamıştır.zira nüfusunun çoğu gayr-i türktür.ama %100ü müslüman olmasada bir islam devleti olmuştur.çünkü bütün kanunları ŞERİAT temellidir.
çok gariptir belkide anadolu tarihin hiçbir zamanında Atatürk'ün zamanına kadar %99 müslümanlaşmamıştır.ancak mübadeleden sonra tamamen tek dinli bir bölge haline gelebilmiştir.
yani benimde düşüncem aslında osmanlının tek bir dinin yada tek bir milletin devleti olmadığıdır.eğer öyle olsaydı zaten katliam yapmadan(moğollar gibi) üç kıtaya hükmedilmesi ve bugün daha hala üç kıtada hayırla yad edilmesi imkansızdı
-
adı üzerinde imparatorluk. imparatorluklarda birden fazla ırk, din , dil vardır. osmanlıda bir imparatorluk olduğuna göre ....
bide osmanlı romanın devamı filan değil. ne alakası var. sen işgal ettiğin yerin yerine mi geçersin yoksa onlarmı senin yerine geçer ? roma osmanlı olmuştur osmanlı roma değil.
-
FOXXLY bunu yazdı:
-----------------------------adı üzerinde imparatorluk. imparatorluklarda birden fazla ırk, din , dil vardır. osmanlıda bir imparatorluk olduğuna göre ....
bide osmanlı romanın devamı filan değil. ne alakası var. sen işgal ettiğin yerin yerine mi geçersin yoksa onlarmı senin yerine geçer ? roma osmanlı olmuştur osmanlı roma değil.
-----------------------------daha doğrusu osmanlı romayı her türlü kullanmıştır :D normal bişidir bu büyütmeye gerek yok
-
bir şey demeden antioksidanın yorumunu bekliyorum
