Doğada Rasgele Varmıdır? Varsa Nasıldır?
-
WebCrow bunu yazdı:
-----------------------------
sakat-at bunu yazdı:
-----------------------------WebCrow bunu yazdı:
-----------------------------
ok tamam yoktur.
ne diyeyim ben size ya
bu konu kadere geliyorsa daha fazla konuşmam
biri de yazılımcıyım ben demiş
ok yazılımcı, selam olsun sana
yarın ölebilecek olmanın sebebi şu anda görünmüyor
ama başına kiremit düşecek öleceksin
bu bilinmeyendir, ve sen yok sayarak geçersin o çatının altından
neticede ölürsün
-----------------------------kardeşim ben diyorum ki ben sadece random'u hesaplayablayabiliyorum. Tanrı senin ne zaman öleceğini hesaplar. Ama sen anlaşılan ne kadere inanıyorsun ne tanrıya. ve sen hesaplamıyorsan yoktur olarak bakıyorsun. bence fazla laf etme bu konuda. bir konuda tartışmak için önyargılarını yok etmen gerek. konuya önyargılı daldın baştan beri...
-----------------------------
bende sana diyorum ki hesaplayabiliyorsan random değildir
şimdi kaderi tanrıyı bırak, konumuzla ilgisi yok
kader yazılı bir belge olsa tamam, okursun bilirsin
onuda bilmiyorsun
laf etme de ne demek
konu tartışılcak bi konu değil ki zaten
elle tutulup gözle görülmeyen şeylerden bahsedeceksen
gereği yok tartışmanın
-----------------------------Bir cisim düşünün. Bunu h yüksekliğindeki eğik bir düzlemden bırakıyoruz. Yerçekim ivmesi, sürtünme katsayısı ve cismin kütlesi gibi bilgiler bize verilmiş. Bu durumda bu cismi bıraktığımız zaman cismin kaç saniyede eğik düzlemin sonuna ulaşacağını, hangi hızla ulaşacağını düzlemden indikten sonra kaç m yol alacağını hesaplayabiliyoruz.
Elimizdeki veriler ne kadar doğruysa ve biz cismin üzerine etki eden kuvvetlerin hangi kuvvetler olduğunu biliyorsak(hava sürtünmesi vs) ve bu kuvvetlerin büyüklüklerini de biliyorsak bu tür olayların hesaplarının sonuçları gerçekle birebir örtüşecektir.
Ancak belki de biz hiç bir zaman cismin üzerine etki eden bütün kuvvetleri hesaplayamıyacağız. Ya da büyüklüklerini tam olarak saptayamayacağız.
Peki ben hesaplamadığım zaman bu cisim eğik düzlemden düştüğünde farklı bi sürede mi sona varıcak? ben hesaplamadığım için sürtünme kuvveti değişecek mi? ben hesapladığımda 10m gidiyosa ben hesaplamadığım zaman 30m mi gidecek? Elbette hayır. Ben hesaplasam da hesaplamasam da olaylar cismin üzerine etki eden kuvvetler eşliğinde devam edicek ve sonuçlanıcak.
Ben cismin eğik düzlemden inişiyle ilgili hesapların hiçbirini bilmiyorsam. Hayal edebilme gücüm de yoksa. Eğik düzlemden inen bu cismin ne tür bir yol izleyeceği Belki de bana tamamen rasgele gelen bi olay olucak.
İşte şans dediğin şey de budur. Bi cismin yaptığı hareketler sana ne kadar öngörülebilir gelmiyorsa sana göre o kadar tesadüfi hareket yapıyodur.
O değil de şimdi başka bişey diycem size.
Başta verdiğim eğik düzlemden kayan cisim yerine atomları düşünelim. Atomların birbiriyle etkileşimlerini düşünelim. Milyarlarca atom. Hatta daha da fazla. Hayır birbirleriyle etkileştikten sonra nasıl bir konumda olacaklarını hesaplayamıyorum. Ancak ben hesaplamasam da bu etkileşim başladıktan sonraki herşey bu atomların birbirleri üzerindeki etkileri doğrultusunda devam edicek. Etki-tepki, etki-tepki. Bir zincir reaksiyonu.
Ve biz de tamamiyle atomlardan oluşuyoruz.
-
Kreston, açıklaması olabilir ama biz emin olmadığımız, kanıtlayamadığımız sürece tahminden öteye gidemez ki
-
Olasılıksız ı okuduğumda bende baya düşünmüştüm bu konuda.
en küçük yapı taşı atomdan gireyim konuya... elektronlar bu meletin içinde dönerler, elektronların bile belirlenmiş bir dönüş hızı ve yönü vardır. Yani bu bir hesaplamadır. Şimdi mükemmel bir bilgisayar düşünelim bu bilgisayar vücudumuzdaki her bir atomun dönüşünü hesaplıyor daha yüklenen bilgiler sayesinde ufak hormon artışlarını tahmin ediyor. Ve bunlarının sonucunuda verebiliyor diyelim. Bu makine bizim beynimizi tanır ve anlar (Hormonların yükselişiyle duygularımıda hesaplayabilir). Ne düşündüğümüzü tamamen bilebilir. Yani benim duygusal bi günümde bir dilenciye para vereceğimi bilir.
Şimdi bu süper bilgisayarın Tüm insanların beynini ve duygularını taradığını düşünelim. Bilgisayar dilencinin orada o saatte olacağını da bilecektir. ( Adama araba çarpsaydı orada olmazdı değil işte tüm insanların beyni taranıyor ve ne olucağı kesin biliniyor) Şimdi bu makine için benim dilenciye para vermem rastgele mi?
Herşeyi bilen bir makine için bunlar rastgele olabilir mi? Evet bencede dilenciyle karşılaşması rastgele ama bu sadece benim için rastgele. makine bunu biliyordu.
İnsanlar buna benzer makineler yapıyor rastgele dediğimiz şeylere bu makineler hayır diyor. İnsanlar Üst paragrafta anlattığım gibi bir makine yapabilir mi derseniz tabiki yapamaz.
Zaten belkide makine tanrıdır. -
Rastlantı eseri oluşan birşeyin sağlıklılığından veya sürekliliğinden bahsedebilirmiyiz ?
Sonuçta doğanın bir sistemi var ve doğa da gerçekleşen olaylar bu sistemin içinde kendiliğinden, zincirleme olarak meydana geliyor, açıklanamayanlar varsa bunlara da rastlantı deniliyor o kadar.
Rastlantının var olmadığı bir dünya da yaşıyoruz malesef. Sadece herşeyin hesaplanamadığı bi dünyadayız.
-
WebCrow bunu yazdı:
-----------------------------
Kreston, açıklaması olabilir ama biz emin olmadığımız, kanıtlayamadığımız sürece tahminden öteye gidemez ki
-----------------------------Birader kanıtlamak diye tabir ettiğin şey "bilim" denen olgunun üzerinden yapılan bişey zaten. O da olmasa hiç birşeyi kanıtlayamazsın ki zaten.
-
WebCrow bunu yazdı:
-----------------------------
Kreston, açıklaması olabilir ama biz emin olmadığımız, kanıtlayamadığımız sürece tahminden öteye gidemez ki
-----------------------------yavrum sen isyana vurmuşsun bi kere inanmayacan ne diye zora sokuyon bizi.
sen herşey rastgeledir diyorsan kadere inanmayan birisidir. Yani Allah katında herşeyin bir ölçüyle olduğuna inanmadığından kaynaklıdır. İmanın farzıda buna inanmaktan geçer. yani kalkıpta tanrının yaptığı bir işi tanrıyı tanımayan biriyle tartışmanının hiç bir luzümü yok :) sen tesadüflere inanmaya devam et :)
-
Herşeyin ilk durumunu ve dinamik denklemlerini bilseydik, geçmişi ve geleceği hesaplayabilirdik yani bilebilirdik. (Tabii o kadar hesaplamayı yapabilecek işlem gücünü de nereden bulcaz, o da ayrı muamma .)
Bu durumda olasılık diye bir kavramdan bile bahsetmek saçma olur.
Heisenberg belirsizliği, şröydingerin kedisi de olaya giriyor bu durumda,
Kısaca bu soruya bilim de kesin bir cevap vermiş değil, bilimadamlarının kendilerine özgü fikirleri var. Kimisi kesin olarak bilemeyiz, dolayısıyla hayatımız olasıklar üzerine inşa edilmiş dese de, kimileri de sadece yeterince bilmiyoruz ama herşey kesindir diyor.
Bence de bizim hesaplayamamamız ve gözlemleyememiz (görmek için foton göndeririz, foton gider, düzeneğin a. kor, yanlış sonuç alırız :), bazı şeylerin olmadığı anlamına gelemez.
Edit: Heisenberg belirsizliğinin, gözlemci etkisiyle ilişiği yokmuş, görsek de görmesek de belirsizlik varmış. Bilimin bugun söylediği bu. Olasılık üzerine yaşıyormuşuz.
-
Simdi arkadaslar biz insan olarak zaten sinirlari olan bir varligiz yani biz yok dersek o yok anlamina gelmez , bir seyin kaniti (olup olmamasi) bizim varligimiz disinda bir olgudur tipki en basit orneklerden biri olan uzaydaki gezegenlerin galaksilerin duzeni oldugunu gibi egimleri acilari hizlari mukemmel sekildedir ki bizim buna ilk once dunya duz bir tepsidir boynuz ustundedir gibi seyler soylemistik zamaninda.Bizim de etraftaki herseyle uyum icinde olmamiz ondan yararlanmamiz yaradisilimizda vardir.Gelirsek konumuza bizim farkinda olmadan basimiza gelenler bir rastgele desek bile bu mukemmel duzeni kuran Allahimizin ; bize gore duzeni olmayan daginik olan bu dunya duzleminde ; hersey kurmus oldugu duzende mukemmel olarak , anliya bildigimiz sekillerde ki bu her zaman olmaz bilim ilim sayesinde ki bunlar evrenin yaradilisi ile baslar fizik kimya matematik vb.... tanimlamaya , aciklamaya calisiriz.Yani kendimizi yaniltan bizden baskasi degildir , ki sinirlarimizi bilmek gibi mesela kimse tamamiyle yoklugu tarif edemezken Yaradanamiz bizi yoktan var etmistir.
-
Bnu tartışmak sizce bize kazandırır ama madem konu açılmış
Tesadüf de vardır rastgelede.. Ben balığa giderken istarvit için gidiyorum ama istarvir takımıma palamut geliyo alsana tesadüf alsana rastgele
-
MinervaL bunu yazdı:
-----------------------------Bnu tartışmak sizce bize kazandırır ama madem konu açılmış
Tesadüf de vardır rastgelede.. Ben balığa giderken istarvit için gidiyorum ama istarvir takımıma palamut geliyo alsana tesadüf alsana rastgele
-----------------------------amk bende yemli memli atıyorum iri istavrite kodugumun kaya balıgı geliyor :/
