Türk-İslam Dünyasının İlk Demokratik Cumhuriyeti
-
Değerli arkadaşlar sizi bir konu üzerine bilgilendirmek istiyorum.
Türk-İslam dünyasının ilk demokratik cumhuriyeti 1918 yılında Azerbaycan kurulmuştur.
Osmanlı o zaman bize çok yardımlar etti Nuru paşanın yardımıyla Baküyü 15 Eylül ayında aldık.
Mehmet Emin Resulzade tarafından kurulan bu cumhuriyet daha sonra Sovyetler tarafından işgal edildi.
Bu gün Türkiye o büyük insanın anısına saygı duyarak Ankarada bir Anadolu lisesine onun adını vererek onu ebedileştirdi.Mezarıda Ankaradadır.
O zamanki cumhuriyetin nasıl bir cumhuriyet olduğunu Resulzadenin dilinden size anlatmak istiyorum. bir radyodan olan ses kaydını sizin için Türkiye Türkçesine tercüme ettim.
Amerikanın sesi radyosunun verdiği imkandan istifade ederek bu gün Azerbaycan tarihinin en büyük günü olan 28 Mayısta sizlere hitap ediyorum.
Yüz yıl süren çar esaretinden sonra, bundan 35 yıl önce Azerbaycan Şuray-i Millisi Azerbaycan Cumhuriyetinin istiklalini bütün dünyaya ilan etti. O tarihe kadar millet olarak varlığını ispat etmeye çalışan Azerbaycan halkı bu tarihten itibaren millet olarak bir devlet kurmuş ve bütün mevcudiyetiyle meydana atılmıştır. Medeni büyük bir geleceğe sahib olan vatanımız siyaset alanında çok büyük ve değerli hamleler yapmıştır. Cavat hanın 1904 – te Gencedeki şanlı direnişi dillere destandır. Ölmek var dönmek yoktur. Bu hakiki vatanseverlerin en kutsal söylemidir. 28 Mayıs 1918-de Azerbaycan, tarihinin doğal bir neticesini fikirden uygulamaya döküyordu.Aynı zamanda o asrın hakim olan özgürlük şüarını kullanıyordu.Her millet kendi mukadderatını seçebilir fikrini baz alarak ve halkın genel isteğine uyarak istiklalini ilan etmişti. Bu istek üzerine kurulan Milli Azerbaycan Hükümeti az zamanda memlekette çok büyük işler yaptı. Yüz yıldan beri askerlikten men edilen Azerbaycanda ordu yaratıldı. Çarlık zamanında devlet idaresine yaklaştırılmayan Azerbaycanlılardan zabıta ve emniyet kuvvetleri oluşturuldu. Sosyal sahada esaslı düzenlemelere gidildi.Köylülere toprak vermek için kanunlar hazırladı. İşçilerin haklarını korumak için tedbirler aldı. Halkı kendi ana dilinde okutmaya başladı. Türkçeyi devletin resmi dili ilan etti. Orta ve yüksek okullar açtı. Demokratik çerçevede halkın içinden gelen insanlardan bir hükümet dairesi oluşturdu. Hakimiyet Millet Metcilisinin elindeydi. Parlamentoda itimad kazanmadıkça hiçbir hükümet hakimiyette kalamazdı. Memlekette tam bir özgürlük vardı. O zaman şimdi Sovyetlerde olduğu gibi terör denilen şeyden hiçbir eser yoktu. Vatanın kapıları şimdi olduğu gibi bütün dünyaya kapalı değildi. Her Azerbaycanlı istediği zaman nereye isterse gidebilirdi. Komşu ve Avrupa devletleriyle dostluk ilişkileri iyi bir şekildeydi. Bütün milletlerle ticaret vardı. Bunların en büyük sebebi devletimizin özgürlüğünün Avrupa devletleri ve ABD tarafından tanınmasıydı. Bu yolla büyük ve küçük devletler özgürlüğümüzü tanıdı.Türk ve Müslüman dünyasının bu ilk cumhuriyetini , kardeş ve komşu devletlerde tanıdı. Türkiye ve İran Azerbaycanla güzel ilişkiler kurdular. Aralarında dostluk ve kardeşlik mukaveleleri imzalandı. 12 Ocak 1920 Cumhuriyetin devletler tarafından tanınması günüydü. Bu günü Azerbaycan halkı candan bayram etti. Haklıydı. Bu hakikatende büyük bir bayramdı. Çünkü bu günden itibaren Azerbaycan meselesi Rusyanın bir iç meselesi olmaktan çıkmış bütün milletleri ilgilendiren bir konu olmuştu. Bu gün dünya hakikatlerle daha fazla karşılaşmakta, hakk ile batıl, yalanla doğru yüz-yüze gelmektedir. Şüphesizdirki bir gün hakikat parlayacak, özgürlük esasını, birleşmiş milletler prensibini ve insan haklarını tutan taraf galip gelecektir. Bu galibiyet güneşi “kızıl istiklal” güneşi altında inleyen aziz vatanımızda 1918, 28 Mayıs gibi yeniden doğacaktır. Buna katiyyet şüphe etmeyiniz aziz vatandaşlar. Üç renkli istiklal bayrağını yüreğinde taşıyan vatan aşığı bizlerden orda her türlü korku ve tecrit altında kalpleri istiklal aşkıyla çırpınan özgürlük aşığı sizlere candan selamlar gönderir, 28 Mayıs istiklal kurbanlarının aziz ruhları önünde saygıyla eğiliyor ve her iki tarafı birleşriren milli gün hasretini şairin beytiyle dile getiriyorum:Sen bizimsin bizim durdukça bedende can,
Yaşa Yaşa çok yaşa ey şanlı Azerbaycan.burdanda seslisini dinleye bilirsiniz http://turanmete.net/entry/42/
-
Toplanın erenler Allah aşkına
Şehadet camını birlik içelim.
Peygamber aşkına, Ali aşkına
Vatandan geçmeyip candan geçe-lim.
Vatanı düşmana yıktırmak olmaz,
Şehidin anası saçını yolmaz. Azeri
Türkleri Rus'a kul olmaz!
İstiklâl uğrunda candan geçelim. -
Gök Tanrı,Kara Han,Oğuz,Kül tegin...
Heresi içdiyim bir anddan gelir.
Benim ruhumdaki bu isyan,kıyam.
Tanrıkut Meteden,Kürşattan gelir -
Gardaş Azerbaycan gardaş
Kerküklümün gözünde yaş
Trakyadan kalksın bir baş
Turandır bizim ülkümüz -
Bir elində kılıç,birinde Kuran,
Yadlara(Ellere) altın taht ucaltdı Turan.
Ucaldıb kendine taş atdı Turan
Belamız kim diyor tek yaddan(Elden) gelir? -
Dağ başını duman almış
Gümüş dere durmaz akar
Güneş ufuktan şimdi doğar
Yürüyelim arkadaşlarSesimizi yer, gök, su dinlesin
Sert adımlarla her yer inlesinBu gök, deniz nerede var
Nerede bu dağlar taşlar
Bu ağaçlar güzel kuşlar
Yürüyelim arkadaşlar -
yuregim dag oldu
-
Kuşluk vaktine kadar,
geceler boyu savrularak okuduğum,
yine, Şehriyar,
Ala ceylanlara benzer hep Azeri türküler,
dinlediğim tar,
Ayrılmaz başımdan,
bırakmaz beni artık, selamsız, sabahsız bir efkar,
ve yüreğim, bin yıllık destanlarla tutuşur, büyür,
büyür Azerbaycan kadar,
Azerbaycan,
Dedem Korkut şafağı,
Mübarek dilimi, süt gibi sağar
bazen, rüzgar olur iliklerimde,
bazen, yağmur gibi üstüme yağar,
Götür,
götür beni Aras, al beni Hazar,
Oğuz'u, Oğuz’dan başka kim,
kim anlar?
Yaram derin,
merhemim yok, vaktim, dar,
bir, destan yazar gibi, yaz,
yaz beni Hazar,
duy beni Bahtiyar, duy,
Duy beni Şahmar…
Geçen zaman üstüne,
dökülen kan üstüne-
kılıç - kalkan üstüne
Ve,
ağzı köpüren, yeleli atlar üstüne benim,
benim bir, yeminim var,
Azerbaycan,
Azerbeycan yüreğimde bir şahdamardır,
Ben, Yakup gibiyim, uzun yıllardır,
Onda, Yusuf’umun, kokusu vardır,
Ve,
hasreti, gönlümde büyük,
büyük Türkistan, kadardır,
Ayettir, kitabımda,
bayrağımda, rüzgardır
Azerbaycan,
Azerbaycan, yüreğimde bir şahdamardır
Şimdi,
Azerbaycan'da mevsim, bahardır,
Türküleri, yine, baştanbaşa, efkardır,
düşlerime yağan, kardır
Boynu bükük bir diyardır, yardır,
Ağzı köpüren, atlar üstüne,
yeminim vardır
Azerbaycan,
Azerbaycan yüreğimde, bir şahdamar,
bir şahdamardır,
bir şahdamardır,
şahdamardır…
(Üç kıtadaki kan kardeşlere,
Milletime...)
Şiir : Yavuz BÜLENT BAKİLER -
Azerbaycan, ana yurdum cok borcum var daha sana
Hayat verdin, ümit verdin, inam verdin cünkü bana
Sinemi siper ederim, yaralansam, bil ki yine
Vatanıma olan aşkım hiç zaman sönmez diyorum
“Bir kere yükselen bayrak bir daha inmez” diyorum!
-
İstiklal harbinde bize yardım eden azerbaycana selam olsun. Nuri paşaya minnettarlık vefası ölümsüzdür. selam olsun.
-
kardeslerim hepinizi cok seviyorum...
