

Bir Şey Tasarlarken, Başka Birinin Materyalini Kullanmak, Hangi Noktaya Kadar Etik? Hangi Noktadan Sonra Hırsızlık?
-
Merhaba konunun yeri itibariyle en uygun burası olduğunu düşündüm. genel soracağım için.
Sabahtan beri kafamdakileri silip silip inşaa ettiğimden artık bunaldım ve sizlerin fikrini almak istedim.
kısaca aşağıda okuyacağınızın özeti: Özgün olmak nasıl olur?
koyu kısımlarada bakabilirsiniz
Hepinizin değişik meslekleri var. özellikle tasarımsal iş yapanlar için
web, grafik, makine , elektronik, mimari, endüstriyel tasarım, giyim stilistlik, animasyon,......gibi
Hergün birileri birşeyler çıkarıyor
sırayla sorayım siz harmanlar cevap verirsiniz :)
1- ben bir web tasarımcısının sitesini kendisinin yapması gerektiğini düşünürdüm ki geçenlerde bir konuda biriniz " amerikayı neden yeniden keşfedeceksin büyük firmalarda hazır site kullanıyor" yazmıştı
bunu duyunca mantıklı geldi. herkes koşarken neden emeklensin dedim. bir taraftanda bir tarafım hem web tasarlayacaksın hemde başka birinin sitesini kullanacaksın ... burdan sonra düşünemiyorum :)
2- genelde grafik sitelerinde hazır vektörlerin kullananlara bayağı kızarlar. hırsız gibi
ancak vektör arşivlerini kullanmak bana çok anormal gelmiyor neticede parça parça edip başka birşeyle birleştiriyorsun. bütünü bozduğundan
çok kötü gibi gelmiyor ama böyle bir fikirde var
3-Elinizdeki nerdeyse bütün adroidler birbirinin aynısı sayılır. birinin bir simgesi farklıdır. diğerinin farklı bir özelliği vardır.
ama dünyaca ünlü markalar bunlar. bu çalmak mı oluyor birbirinden esinlenemek mi.
4-diyelim ben fotoğafçıyım. ama çok beğendiğim, başka bir kişinin çektiği bir fotoğrafı dükkanıma yada web siteme koysam ( şahsımın diye değil tasarımsal olarak)
bu sizde nasıl bir bakış açısı uyandırır. o kişi hakkında ne düşünürsünüz. tasarımı güzel gerisini boşver mi dersiniz. kendisi zaten fotoğrafçı başkasının fotosunumu kullanmış deyim -eksi mi versiniz
5- endüstriyel yada giyim deki tasarımlardada , yada makine robot gibi birşey yapıyorsunuz. başka bir makinedeki sistemin aynısını sizdeki makinedeki devreye monte etmek kullanmak?
malumunuz microsoft ve apple savaşını bilirsiniz steve jobs "microsoft fontları benden çaldı" demişti.
ilk apple yapmış olabilir. ama ilk o yaptı diye
diğerinin bu fikri geliştirmek istemesi yada kullanması neden hırsızlık oluyor.
hangi noktada telif devreye giriyor
konu anlaşılmıştır. çok kafam karışık çoook :)
-
bence özgün olmaktan ziyade gerçek hayattaki hand-made ile fabrika mallarının farkı gibi bişey olmalı.
yani el emeği aynı olabilir ama 100% aynı olmaz asla, çünkü aynı şeyi iki kere insan eliyle yapamaz ve emek fazladır o yüzden değerlidir.
yazılımda bu ne kadar geçerlidir tartışılır tabi.
diğer taraftan özgünlük olayı, patentlerle işliyor. patent kanunlarını bilmiyorum.
yoksa herkes herşeyden esinleniyor.
-
Olaya ahlaki yonden mi bakiyorsun dini yonden mi?
Isin dini yonunde ticaret amacin yoksa birseyleri korsan kullanabilirsin diyenler var. Ama ticarete donustugunde parasini vermelisin diyorlar. Direkt yasak diyen de var.
Ben ticari islerimde genelde lisans olarak MIT,BSD,WTFPL,LGPL olan seyleri tercih ediyorum sikinti yasamamak adina.
Ayrica bir tema veya script kullanacaksam once warezden indirir denerim. Is tesliminde aldigim para ile lisansini satin alirim. Riske girmemek icin sattiktan sonra yapiyorum bu isi :) (Musterinin sagi solu belli olmuyor cunku)
Tasarim olayi, esinlenmek vs apayri bir konu. Net birsey soyleyemiyorum :)
-
çok düşünme. asrın olayı "çalmak". adam elmadan parça alıp, üstüne tüy gibi dikiyor. sahibine çaktırmadan.
siyah yerleri dahi okuyamadım. ^^//
-
İşin felsefesi önemli. Yapan kişi gerçekten özgün olmayı düşünüyorsa o vektörleri bile kendisi hazırlar. Yoksa içi rahat etmez. Böyle bir düşüncesi yoksa umurunda bile olmaz.
Lego misali oradan buradan buluşturarak iş yapanlarla bir şeyler üretenleri ayrı değerlendirmek lazım. Tıpkı piyasada ben yazılımcıyım diyipte framework + wordpress ve ücretsiz temalarla iş yürüten adamlarla o frameworkleri yazan, temaları yaratan adamların aynı olmaması gibi.
Kullanım meselesi hukuki alana giriyor. Eğer senin malın olduğunu ispatlayabiliyorsan hukuk açısından karşı tarafa yaptırım yapabileceğin bir vaziyetteysen hak arayabilirsin. Ötesinde isterseler senin şahsi fotoğrafını bile kullanabilirler. Kim bilir belki de koskoca Türkiye'de senin yaptıklarını hatta senin adını soyadını, resimlerini, yaptıklarını birebir kullanan başkaları da var. Bunlardan haberdar olmadığın sürece ihlal olduğunu bilemezsin öyle değil mi?
Android temel tek bir çekirdek. Tıpkı Linux gibi. Üzerine ilave yaptığın vakit o ürüne bunu ben yaptım diyebiliyorsun.
Telif işi resmiyette geçerlidir. Diğer türlü kullanımlarda şahsi adalet ön plana çıkar. Birisi kullanmayı kendine uygun bulmuyorsa sıkıntı yok. Ama yakalanmadığı müddetçe istediğim gibi kullanırım diyor ve yakalanmıyorsa onun açısından yine problem yok. Sen mp3 indirmeyi hırsızlık olarak görebilirsin. Ama bir başkası fırsat eşitsizliği vs. diyerek farklı bir felsefe ile olaya yaklaşabilir. O indirilen mp3 tespit edilebiliyorsa burada yazılı hukuk kuralları devreye girer ve hak sahibi şikayetçi olursa bu sefer bir süreç başlar. Telifte sanıyorum burada ortaya çıkıyor.
Esinlenmek, benzer ürün üretmek apayrı şeyler. Mesela Coca Cola adı tescillidir, kullanamazsın. Ama Joca Cola dersin resmini de neredeyse aynı yaparsın. Baktığında fark görünmez ama iki ürün farklıdır. Buna hırsızlık mı denir esinlenme mi denir?
-
Hocam selamlar,
Özgün bir icat, tasarım, kitap gösterebilir misin? sektör fark etmez, araba olur, telefon olur özgün olsun?
-

-
İcat olayı bitti zaten devir entegre devri.
Doğru parçaları doğru şekilde birleştirdiğinde en iyi oluyorsun.
-
mkyb bunu yazdı

Oha Apple çalar çırpar demiştim de ne bileyim Ms olur İbm olur Samsung olur demiştim Braun dan çalmak nedir lan :D Yemin ediyorum kimsenin aklına gelmez :D
-
Günde yaklaşık 100-150 makine youtubede izlerim.
Yurtiçi, yurtdışı fuarlara giderim, adamlarin makinede kullandığı hortumun rengine, menteseyi bağladığı noktaya, renk seçimine vs her şeyine dikkat ederim.
Hepsini kafamdaki raflara koyarim. İhtiyaç duyduğumda oralardan birşeyler gelir ve kullanırım.
Hirsizlik olduğunu düşünmüyorum.
Kaan tarafından 10/Mar/16 22:09 tarihinde düzenlenmiştir -
" yurtdışı fuarlara giderim, adamlarin makinede kullandığı hortumun rengine, menteseyi bağladığı noktaya, renk seçimine vs her şeyine dikkat ederim. Hepsini kafamdaki raflara koyarim. "@kaan
voohaaaa, cümleye bakar misin >_< ⊙_⊙ ^_^//
nevrim döndü, yeminle. (((: